પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા એટલે શું? પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા $R \to P$ માટે સંકલિત વેગ સમીકરણ મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા: જે પ્રક્રિયાનો વેગ પ્રક્રિયક $R$ ની સાંદ્રતાના પ્રથમ ઘાતને સમપ્રમાણમાં હોય,તેને પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા કહેવાય છે.
પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયાનો વેગ $\propto [R]^1$.
પ્રક્રિયા $R \to P$ માટે વિકલિત વેગ સમીકરણ:
$Rate = -\frac{d[R]}{dt} = k[R]$
$\therefore \frac{d[R]}{[R]} = -k dt \dots (i)$
બંને બાજુ સંકલન કરતા:
$\int \frac{d[R]}{[R]} = -\int k dt$
$\ln [R] = -kt + I \dots (ii)$
અહીં,$I$ એ સંકલન અચળાંક છે.
જ્યારે $t = 0$,ત્યારે $[R] = [R]_0$,જ્યાં $[R]_0$ એ પ્રક્રિયકની પ્રારંભિક સાંદ્રતા છે. આ કિંમતો સમીકરણ $(ii)$ માં મૂકતા:
$\ln [R]_0 = -k(0) + I \implies I = \ln [R]_0 \dots (iii)$
$I = \ln [R]_0$ ની કિંમત સમીકરણ $(ii)$ માં મૂકતા:
$\ln [R] = -kt + \ln [R]_0 \dots (iv)$
પદોને ગોઠવતા:
$kt = \ln [R]_0 - \ln [R]$
$kt = \ln \frac{[R]_0}{[R]}$
$k = \frac{1}{t} \ln \frac{[R]_0}{[R]} \dots (v)$
આધાર $10$ ના લઘુગણકમાં ફેરવતા:
$k = \frac{2.303}{t} \log \frac{[R]_0}{[R]} \dots (vi)$
સમીકરણ $(iv)$ નું એન્ટિલોગ લેતા:
$[R] = [R]_0 e^{-kt} \dots (vii)$

Explore More

Similar Questions

પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે પ્રારંભિક દર $0.6932 \times 10^{-2} \ mol \ L^{-1} \ min^{-1}$ છે અને પ્રક્રિયકની પ્રારંભિક સાંદ્રતા $0.1 \ M$ છે. તો $t_{1/2}$ ...... $min$ જેટલું થાય.

નીચે મુજબની પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા છે:
$N_2O_5 \text{ (દ્રાવણ)} \rightarrow 2 NO_2 \text{ (દ્રાવણ)} + \frac{1}{2} O_2 \text{ (g)}$
જેમાં $CCl_4$ દ્રાવક છે. તેનો વેગ અચળાંક $k = 5.0 \times 10^{-4} \ s^{-1}$ છે. $N_2O_5$ ની પ્રારંભિક સાંદ્રતા $0.25 \ mol \ L^{-1}$ છે.
$(i)$ પ્રક્રિયાનો પ્રારંભિક વેગ કેટલો હશે?
$(ii)$ અર્ધ-આયુષ્ય સમય $(t_{1/2})$ ની ગણતરી કરો.
$(iii)$ $75\%$ પ્રક્રિયા પૂર્ણ થવા માટે કેટલો સમય લાગશે?
$(iv)$ $30 \ min$ પછી $N_2O_5$ અને $NO_2$ ની સાંદ્રતા ગણો.

Difficult
View Solution

જો પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે વેગ અચળાંક $1.155 \times 10^{-3} \ s^{-1}$ હોય,તો પ્રક્રિયકની સાંદ્રતા અડધી થતા કેટલા સેકન્ડ લાગશે?

પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયામાં,$60 \%$ પ્રક્રિયક $4.606 \ min$ માં વિઘટન પામે છે. પ્રક્રિયાનો અર્ધ-આયુષ્ય સમય કેટલો છે ($min$ માં)? (આપેલ છે: $k = 0.1989 \ min^{-1}$)

જો પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે વેગ અચળાંક $4.2 \times 10^{-2} \text{ day}^{-1}$ હોય, તો તેનો અર્ધ-આયુષ્ય સમય કેટલો થશે ($\text{ દિવસ}$ માં)?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo